Cóż, święta nie były takie, jakby człowiek mógł sobie wymarzyć.
I mnie i mamę dopadła grypa żołądkowa:(
Kulinarnie – klapa! na jedzenie nie mogłam nawet patrzeć; ba! nawet myśl o jedzeniu powodowała mdłości:(
Ale choinki zdążyłam ubrać; wszystko złe zaczęło się już po Wigilii.
Takie są:
Ale powiem wam, że one w rzeczywistości są ładniejsze; nie bardzo umiem robić im zdjęcia:(
Zamiast typowej zawijanej strucli makowej, proponuję hamantasze – żydowskie ciastka nadziewane makiem. Ciasto na nie jest niezwykle kruche i smaczne, i przez kilka dni zachowuje świeżość.
Ciasto: 12 dag miękkiego masła
pół szklanki cukru
3 łyżki miodu
30 dag mąki
1 łyżeczka proszku do pieczenia
pół łyżeczki sody
2 duże jajka
1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
Utrzeć masło z cukrem i miodem.
Mąkę zmieszać z proszkiem i sodą, dodać do masła. Dodać roztrzepane jaja z ekstraktem. Wyrobić ciasto. Zawinąć w folię i włożyć na 2-3 godziny do lodówki.
Nadzienie:
1/4 szklanki wody
1 łyżka rumu
1i 1/2 szklanki sparzonego i 2 razy zmielonego maku
1 białko
18 dag cukru
pół łyżeczki ekstraktu waniliowego
sok z pół cytryny
sok z pół pomarańczy
10 dag rodzynek
1 łyżeczka cynamonu
3 łyżki miodu lub dżemu morelowego
6 dag masła
Wodę z rumem zagotować, wsypać do niej zmielony mak, dodać białko, cukier, ekstrakt, soki, rodzynki i cynamon. Mieszając, podgrzewać ok, 5 minut. Następnie dodać miód i masło, podgrzewać aż powstanie jednolita masa. Ostudzić.
Ciasto rozwałkować, pokroić na kwadraty, na każdym układać nadzienie, i sklejać brzegi po przekątnych.
Układać na blasze wyłożonej papierem pergaminowym, włożyć do piekarnika nagrzanego do 180 st. C, piec ok. 20 minut na złoty kolor.
Smacznego!
Film, który oglądaliśmy w miniony, grudniowy weekend – „Jedna noc z królem” – to opowieść o Kserksesie i jego żydowskiej żonie, Esterze, która ocaliła swój naród od zagłady. Pochodzenie Estery zadecydowało o menu kolacyjnym.
A ponieważ za oknem zima i śnieg, i już wkrótce pojawią się w domach choinki, więc w wystroju stołu trzeba było to jakoś zaznaczyć – stąd ta mieszanka szpilkowych gałęzi i menu na pierniczku w kształcie choinki (pierniczki sama piekłam!)
Mimo zapewnień, że zielona choinkowa nalepka jest jadalna (to papier cukrowy) – goście nie tknęli pierniczków; powiedzieli, że szkoda by było je zjeść, wezmą sobie do powieszenia na choince:)
Przystawki były dwie:
sefardyjskich Żydów pasta z jajek (ciekawe połączenie jajek z ziemniakami) podana z macą
oraz mefarka.
Mefarka to jak dla mnie hit i objawienie! cudowna kompozycja mielonej wołowiny z korzennymi przyprawami i bobem, z lekką nutą cytryny. Była to potrawa, którą żony przygotowywały dla powracających z synagogi mężów, bardzo lubiana.
Następnie pyszna, gęsta zupa z soczewicy, z dodatkiem mięty i gorczycy
Jako danie główne: czulent (zapiekanka z wołowiny, pęczaku i fasoli) z cymesem z buraczków i śliwek suszonych oraz knaidlach – pulpeciki z macy.
Do filmu była kawa, słodkie wino izraelskie oraz makowe ciasteczka królowej Estery i Hamantasze, zwane inaczej uszami Hammana (to główny wróg Estery i Żydów), z kruchego ciasta, nadziewane makiem. Hamantasze okazały się tak smaczne, że powtórzę je na świąteczne menu:)
Ciasteczka, które właśnie upiekłam, są kruchutkie, niezbyt słodkie, z dodatkiem maku. Pieczone w żydowskie święto Purim, na pamiątkę królowej Estery, która uratowała swych rodaków przed zagładą
12 dag masła
½ szklanki cukru
1 jajko
1 łyżka wody
2 szklanki mąki
2 łyżki maku
½ łyżeczki proszku do pieczenia
Miękkie masło rozetrzeć z cukrem na gładką masę.
Jajko roztrzepać widelcem, dodać do masła, rozetrzeć razem. Do powstałej masy przesiać mąkę, wsypać proszek do pieczenia, dodać łyżkę wody i suche ziarenka maku. Zagnieść twarde ciasto, podsypując w miarę potrzeby mąką. Zawinąć ciasto w folię, włożyć do lodówki na kilka godzin.
Po tym czasie rozwałkować ciasto, wycinać foremką ciasteczka, piec na złoty kolor w nagrzanym do 180 stopni piekarniku, ok. 15 minut.
Już tylko jedna skarpetka została w dolnym rzędzie adwentowego kalendarza….
A Kukbuka na razie czytam po kawałku; klaruje mi się po trochu moje zdanie o nim, ale trudno generalizować i mówić o czymś (zarówno dobrze, jak i źle), czego się nie zna.
Ale póki co, trafiłam na ciekawy artykuł o jabłkach w Kanadzie i cydrze lodowym. Było i o McIntoshu, którego imieniem nazwano stworzoną przez niego odmianę jabłek. I tu pada zaskakujące stwierdzenie:
„Chrupki, smakowity gatunek nie przyjął się niestety w Polsce. Został nawet wykreślony z gatunków zalecanych do uprawy przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roslin Uprawnych.”
O! pomyślałam sobie, czyżby???
Nie zwracałam uwagi na tę odmianę, bo w zasadzie kupuję rubiny lub ligole, ale znam McIntosha, lubię jego delikatny, lekko malinkowy, landrynkowy smak. Czyżby go rzeczywiście już nie było?
Pobiegłam na targ, na największe stoisko z jabłkami, rozglądam się, w końcu pytam:
– A takiej odmiany McIntosh to już nie ma?
– No, jak? – pada odpowiedź – tutaj leżą!
No faktycznie. Tyle, że pisownię fonetyczną zastosowano: m-e-k-i-n-t-o-s-z
Może w stolicy mekintoszy nie ma; u nas na prowincji są:)!
Zrobiłam wczoraj pierniczki do zawieszenia na choince. Dziś, mam nadzieję, że uda mi się zacząć lukrowanie i ozdabianie. W tym roku będą to duże choinki, średnie gwiazdki i małe aniołki. Na razie same golaski:)
Z pierniczkami zawsze schodzi; ciasto jest bardzo miękkie i plastyczne, ale misterne wycinanie, przenoszenie figurek na blachę, czy potem lukrowanie – to jednak wymaga dużo czasu i serca:) i nie da się tego zrobić w ostatniej chwili.
Pierniczki przygotowuję według przepisu Bajaderki z Mniammniam http://www.mniammniam.com/Imbirowe_gwiazdki-1880p.html
Przepis dostosowany do polskich realiów (melasę zastępuję miodem)
1/2 kostki masła
1/2 kostki margaryny
3/4 szklanki jasnego brązowego cukru
1/2 szklanki cukru pudru
1 łyżka przyprawy do pierników
szczypta soli
1 duże jajko
2 łyżki miodu
3 szklanki mąki
3 łyżki mąki ziemniaczanej
sposób przygotowania
Masło i margarynę utrzeć z cukrem, solą i przyprawą do pierników na lekką i puszystą masę. Dodać jajko i miód i dobrze rozetrzeć. Wsypać połowę mąki do masy i dokładnie utrzeć, wsypać pozostałą mąkę i mąkę ziemniaczaną i wymieszać. Podzielić ciasto na pół, każdą połowę spłaszczyć, zawinąć w folię i schłodzić w lodówce przez co najmniej godzinę.
Rozgrzać piekarnik do 180ºC. Na lekko posypanej mąką stolnicy wywałkować ciasto (grubość jest dowolna – im cieńsze ciasto, tym kruchsze i delikatniejsze ciasteczka) i wycinać pierniczki. Układać na wyłożonej pergaminem blasze. Piec 10-12 minut, aż zaczną się lekko rumienić na brzegach. Wystudzić na drucianej siateczce.
Polukrować.
Taka pannica przecięła mi dziś drogę:) niespecjalnie była płochliwa
Takie miłe coś mi wyszło:) dokładnie takie, jak robiłam w dzieciństwie:) tyle, że wtedy wolałam jaskrawe, żywe kolory:)
A robi się to tak: najpierw wycina się koła z kilkakrotnie złożonej bibułki (np. obrysowując kubeczek), potem każde kółko składa się wzdłuż średnicy, a potem po promieniu, ciasno, dokąd się da. Potem te pracowicie złożone trójkąciki rozkłada się (!) i nawleka na nitkę. Trzeba zrobić co najmniej 4 takie rozety (w każdej rozecie po ok. 20 trójkącików). Potem nitki się ściśle wiąże i gotowe. Można wieszać na choince.
Ufff! godzinę mi zeszło z taką jedną kulą! płytę Beatlesów zdążyłam przesłuchać:)
Dziś będę robiła bibułkowe kule na choinkę; wydaje mi się, że jeszcze pamiętam jak to się robi:) Już od lat mi się marzą te bibułkowe ozdoby na choinkę. Ciekawe, co też mi wyjdzie….
A teraz coś dla miłośników książek i kuchni:
Mamy na rynku księgarskim pozycję, która elektryzuje każdego, kto interesuje się kuchnią.
Marek Brzeziński relacjonuje swój pobyt w paryskiej szkole Le Cordon Bleu – mekce kucharzy i przedmiocie marzeń wielu, wielu osób.
Relacja monsieur MaRRek (tak akcentowano w Paryżu imię Brzezińskiego) ma formę opowieści, pisanej barwnym językiem, pełnym erudycyjnych dygresji i wielopiętrowym. O, popatrzcie, takie pierwsze z brzegu zdanie:
„Pewna dama w wieku późno balzakowskim, nie wykluczam, że już po kilku kieliszkach przaśnego bordo przy kontuarze knajpy Brasserie du Commerce, bo ostro walczyła z nieokrzesaną grawitacją barowego stołka, który chwiał się, jakby dookoła szalał sztorm o sile 10 w skali Beauforta biorący się pod boki z tsunami, wyznała mi, że budynek dzisiejszej Akademii był tez swego czasu (po zamknięciu przychodni, a przed przejęciem kamienicy przez Le Cordon Bleu) siedzibą Towarzystwa Spirytualistycznego i Hipnotycznego.”
Poznajemy topografię szkoły na mapie Paryża, wygląd sal i kuchni, poznajmy szefów szkoły, ich zachowanie i nadane im przydomki (Szalony Fred, Szparag, Jaś Fasola, Super Franc).
Szkoła uczy – zwłaszcza na kursie pierwszym wstępnym – podstaw gotowania kuchni francuskiej, przed wszystkim paryskiej. Ale kurs pełny kurs obejmuje również podróże i poznanie smaków regionalnych: Bretania, Burgundia, Alzacja, Prowansja…
Super! tyle, że to wszystko kosztuje 23 tys. euro rocznie; bagatela, oh, la, la!!!!!!!!!!!
Teraz porozmawiajmy o przepisach, bo w tej książce one są.
Ale – UWAGA!!!! można być rozczarowanym! Przepisy wprawdzie podają co trzeba kolejno zrobić i z czego, ale nie podają proporcji użytych składników, co przecież często stanowi clou przepisu. Ale sprawdziłam – przepisy są rzeczywiście takie, jak podaje szkoła Cordon Bleu; mam w swojej biblioteczce książeczki Konemana, który wydawał swego czasu przepisy tej paryskiej szkoły i monsieur MaRRek trzyma się ich wiernie.
Z drugiej strony, przepisy pisane są tak obrazowo, lekko i z wdziękiem, że doprawdy wszystko można mu wybaczyć! Te przepisy nie są nudne!!!!:)
Wydaje się, że jeszcze dużo tych dni, ale nie dajmy się zwieść:)
A kiedy się przyjdzie do domu zmarzniętym i ośnieżonym, jednogarnkowa kapusta z pęczakiem będzie jak znalazł:
pół kg kapusty kiszonej
2 cebule
szklanka pęczaku
2 plastry szynki
przyprawy: sól, pieprz, szczypta papryki, szczypta kminku
oliwa, masło
2 łyżki gęstej śmietany
Pęczak wypłukać, zalać wodą, lekko osolić, gotować do miękkości, po czym odcedzić.
Przesmażyć na oliwie z masłem posiekaną cebulę, dodać kapustę, pokrojoną w kostkę szynkę, zalać gorącą wodą i dusić do miękkości. Dodać ugotowaną kaszę, chwilę jeszcze pogotować aż woda niemal całkowicie odparuje, doprawić, dodać śmietanę.
Pyszne!
Garstka smaku, szczypta literatury 