Święcone w czasach pandemii

W Polsce święta Wielkiej Nocy nie mogą obejść się bez święconego. W Wielką Sobotę wkładamy do koszyczków baranka, pisanki, chleb i babkę, kiełbasę, chrzan, sól, zielone gałązki bukszpanu i bazie. To tradycja, ale i rytuał religijny. Mimo, że teraz zaraza wokół, pewnie u nikogo w domu nie zabraknie koszyczka ze święconką, choć  nie zostanie on poświęcony w kościele.

Do serdecznych życzeń dla wszystkich, którzy tu do mnie zaglądają, dołączam literacko-malarski prezent: obraz Włodzimierza Tetmajera „Święcone w Bronowicach” i jego opis obrzędu święcenia pokarmów w Bronowicach pod Krakowem:

Dziewki i dzieci strojne i barwne, jak polnych maków grzędka na płowej ziemi szeregami koło cebrów stają, a przed każdą żółty koszyk ze święceniem, ciemny dzbanek na wodę, którą ksiądz poświęcił. Wesoło już w tym gronie i gwarno, bo krakowskie kobiety milczące stać nie umieją, zwłaszcza jeżeli tak pięknie, jasno i barwnie, jak kwiaty są postrojone. I za chwilę przez tę grzędę pstrych chustek, kwiecistych spódnic i żółtowłosych główek dziecięcych przejdzie biały ksiądz, rzuci w każdy koszyk drobny deszcz wody święconej, pobłogosławi, pogłaska tu i ówdzie dziecko, na końcu szeregów jeszcze się obróci i powie Alleluja.

A ponieważ z uwagi na pandemię, nie możemy pójść do kościołów, to chociażby przypomnijmy sobie słowa, którymi kapłan święcił nasze koszyczki:

Panie Jezu Chryste, Ty w dzień przed męką i śmiercią poleciłeś uczniom przygotować paschal­ną wieczerzę, w dniu zmartwychwstania przyjąłeś zaproszenie dwóch uczniów i zasiadłeś z nimi do stołu, a późnym wieczorem przyszedłeś do Apostołów, aby wraz z nimi spożyć posiłek. Prosimy Cię, pozwól nam z wiarą przeżywać Twoją obecność między nami podczas wielkanoc­nego posiłku, abyśmy mogli się radować udziałem w Twoim życiu i zmartwychwstaniu.

Chlebie żywy, który zstąpiłeś z nieba i dajesz życie światu, pobłogosław + ten chleb i wszelkie świąteczne pieczywo na pamiątkę chleba, którym nakarmiłeś słuchających Ciebie wytrwale na pustkowiu i który wziąłeś w swoje święte i czcigodne ręce, aby go przemienić w swoje Ciało.

Baranku Boży, Ty pokonałeś zło i obmyłeś świat z grzechów, pobłogosław + to mięso, wędliny i wszelkie pokarmy, które będziemy jedli na pamiątkę baranka paschalnego i świątecznych potraw, jakie Ty spożyłeś z Apostołami podczas Ostatniej Wieczerzy.

Chryste, nasze życie i zmartwychwstanie, pobłogosław jajka + znak nowego życia, abyśmy dzieląc się nimi w gronie rodziny, bliskich i gości, mogli się także dzielić wzajemnie radością z tego, że jesteś z nami. Pozwól nam wszystkim dojść do Twojej wiecznej uczty w domu Ojca, gdzie żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Bigos świąteczny

Myślę, że to bardzo dobry czas na zrobienie bigosu świątecznego. Trochę jest z nim zachodu, wymaga kilku dni, ale jego smak wynagradza trud. W pewnym momencie zajęte będą wszystkie palniki kuchenki, kilka rondli, patelnia… Lepiej nie odkładać tego na ostatnie dni przedświąteczne. Zrobi się go teraz i zamrozi. Bigosy bardzo lubią przemrożenie.

  • 1 kg kapusty kiszonej
  • 0,5 kg kapusty zwykłej białej
  • 50 dag wołowiny na pieczeń
  • 30 dag boczku wędzonego chudego
  • 30 dag kiełbasy cienkiej dobrego gatunku (jak najbardziej może być wiejska)
  • 3 dag grzybów suszonych
  • 20 dag grzybów świeżych (np. pieczarki) lub mrożonych (miałam maślaczki)
  • 10 dag śliwek suszonych
  • kieliszek rumu
  • szklanka czerwonego wytrawnego wina
  • 2 cebule
  • 1 malutka puszka koncentratu pomidorowego (70 g)
  • sól, pieprz, mielona ostra papryka
  • majeranek, kminek
  • 4 ziarenka ziela angielskiego
  • kilka ziarenek jałowca
  • 1 listek laurowy
  • szczypta cukru
  • oliwa
  • 2 łyżki mąki
  • 2 łyżki masła

Dzień pierwszy:

Mięso wołowe pokroić w kostkę. Lekko posolić, popieprzyć, obłożyć pokrojoną w piórka cebulą, skropić olejem i połową szklanki czerwonego wina. Przykryć folią i odstawić do lodówki.

Białą kapustę poszatkować, zalać niewielką ilością gorącej wody, lekko osolić, dodać kminek, gotować do miękkości. Zestawić z palnika, przykryć i kiedy wystygnie przełożyć na noc do lodówki.

Kiszoną kapustę lekko odcisnąć, lekko posiekać (ale niezbyt drobno), również zalać niewielką ilością gorącej wody, dodać jałowiec, ziele angielskie i listek laurowy, gotować do miękkości. Zestawić z palnika, przykryć i kiedy wystygnie przełożyć na noc do lodówki.

Namoczyć na noc grzyby suszone.

Również śliwki, jeśli są bardzo wysuszone, namoczyć.

Dzień drugi:

Mięso wołowe wraz z marynatą przełożyć do rondla, przykryć pokrywką i dusić do miękkości (ok. 2 godzin). W miarę potrzeby podlewać gorącą wodą.

Podgrzać rondle z kapustą kiszoną i zwykłą.

Wypłukać grzyby, pokroić w paski.

Również śliwki pokroić w paski; zalać rumem.

Na dużą patelnię przełożyć posiekany w kostkę boczek, smażyć na małym ogniu. Dodać do niego pokrojoną w kostkę cebulę oraz pokrojoną w kostkę kiełbasę. Przełożyć zawartość patelni do rondla z kapustą kiszoną, dodać śliwki i podgrzewać całość przez ok. pół godziny.

Przesmażyć świeże lub mrożone grzyby, pokrojone w paski.

Miękkie mięso przełożyć do rondla z kapustą zwykłą, dodać pokrojone suszone grzyby, wlać wodę, w której grzyby się moczyły. Dodać przesmażone grzyby świeże (lub mrożone). Również zawartość tego rondla podgrzewać przez ok. pół godziny.

Zestawić rondle z palnika, przykryć i kiedy wystygną przełożyć na noc do lodówki.

Dzień trzeci:

Podgrzać rondle z kapustą kiszoną i zwykłą.

Przełożyć zawartość obu rondli do trzeciego, dużego, szerokiego rondla.

Wymieszać, dodać pół szklanki czerwonego wina, doprawić solą, pieprzem, papryką, majerankiem, szczyptą cukru. Dołożyć koncentrat pomidorowy.

Zrobić rumianą zasmażkę z masła i mąki, dodać do bigosu, wymieszać i podgrzewać całość przez ok. pół godziny.

Zostawić do wystygnięcia, po czym sprawdzić smak, ewentualnie jeszcze doprawić.

I wreszcie bigos gotowy. Można jeść lub zamrozić.

Smacznego!

I po świętach…

Były święta, było smacznie i kolorowo, minęły te dni szybko…

To jeszcze sobie wkleję kilka fotek; za rok, dla inspiracji, będzie jak znalazł.

stół wielkanocny
stół wielkanocny
koszyk ze święcenia
koszyk ze święcenia
jajka faszerowane
jajka faszerowane
koreczki wielkanocne
koreczki wielkanocne
cukrowa wielkanocna rodzinka
cukrowa wielkanocna rodzinka
zielona dekoracja stołu
zielona dekoracja stołu

Słodkich, mazurkowych Świąt!

Wszystkim, którzy tu zaglądają, życzę pięknych, słonecznych, radosnych Świąt Zmartwychwstania Pańskiego!

mazurek różany

Na polskim stole powinien być mazurek; zapraszam więc na mazurek różany. Godzina i będzie gotowy. Jest pyszny.

  • 3 jajka
  • 1 szklanka cukru
  • 2 łyżki konfitury z płatków róży
  • 10 dag mielonych migdałów
  • 8 dag tartej bułki
  • na lukier:
  • białko
  • ok. 1 szklanki cukru pudru (lub trochę więcej) tak aby lukier był dość gęsty
  • do ozdoby: morele, orzechy, rodzynki, skórka pomarańczowa kandyzowana

Całe jajka utrzeć z cukrem i konfiturą z róży.
Dodać mielone migdały i tartą bułkę, wymieszać.
Nagrzać piekarnik do 180 st. C.
Wyłożyć blaszkę papierem pergaminowym, rozłożyć równo ciasto, włożyć do nagrzanego piekarnika, piec ok. 20 minut, sprawdzić patyczkiem czy jest upieczone (wbity patyczek powinien być suchy). Trzeba tutaj uważać, żeby nie przesuszyć zbytnio ciasta.
Przestudzić upieczone ciasto. Delikatnie zdjąć pergamin, przełożyć ciasto na deseczkę czy paterę, na której będzie podawane.
Przygotować lukier: rozetrzeć w makutrze białko z cukrem pudrem na gładką, płynną ale dość gęstą masę. Nałożyć lukier na mazurek. Ozdobić mazurek bakaliami.

Zostawić do zastygnięcia lukru.

Menu na wielkanocny stół

ozdoby na wielkanocny stół

Do każdego nakrycia na stole – przygotowałam palemki z baziami, bukszpanem i kogutkiem

Pewnie każdy ma już sprecyzowane, co poda na świąteczny stół. Ja też, i przyznam się, że aż boję się zaglądać na blogi, bo tyle tam kuszących propozycji. Postanawiam sobie uroczyście, że naprawdę nie mogę robić za dużo tych pyszności, bo potem nie ma kto tego zjeść.

Moja propozycja:

Na wielkanocne śniadanie przygotowuję:

  • pasztet domowy
  • galantynę z piersi indyka
  • schab pieczony
  • szynkę
  • kiełbasę wiejską
  • sałatki: żółtą (z kukurydzy, jajek, cebuli, szynki, oliwek) i czerwoną (z konserwowych buraczków, cebuli i jajek)
  • jajka faszerowane
  • chrzan z jajkiem
  • domowy sos tatarski
  • pomidory, ogórki, rzodkiewka, sałata

Na świąteczny obiad:

  • żurek benedyktyński (z jajkiem, kiełbasą i kostkami białego twarogu)
  • pieczeń wołową z sosem pomarańczowo-gruszkowym
  • kulki ryżowe
  • surówka z marchewkowych wstążek
  • i deser: kostki galaretki owocowej z owocami tropikalnymi (z puszki)

Ciasta:

  • serowiec
  • babka marcepanowa
  • mazurek

Wszystkim życzę, aby potrawy i wypieki wspaniale się udały!

Strogonow na świątecznym stole

Ta bardzo popularna w Polsce potrawa, podobna trochę do gęstej zupy gulaszowej, sprawdziła się świetnie na świątecznym stole. Podałam ją z ryżem.

strogonow

Proporcje na 10 osób

1 kg wołowiny (robiłam z ligawy, choć oryginalnie najbardziej pożądana byłaby polędwica)

500 g małych pieczarek

4 kiszone ogórki

1 duża cebula

500 ml bulionu wołowego (ugotowanego wcześniej z antrykotu, marchewki, pietruszki, selera, cebuli)

100 ml białego wina

2 łyżki koncentratu pomidorowego

1 łyżka musztardy dijon

3-4 łyżki gęstej śmietany

przyprawy: sól, pieprz (najlepiej młotkowany, grubo mielony), słodka i ostra papryka

olej

 

Wołowinę pokroić w paski, po czym zamarynować: włożyć do miski, lekko posolić, popieprzyć, skropić olejem i winem, przykryć folią i odstawić na noc do lodówki.

Cebulę pokroić w kostkę, przysmażyć w rondlu na oleju, przełożyć do miseczki.

Do rondla dodać mięso, przysmażyć aż lekko się zrumieni.

Dodać do mięsa cebulę, koncentrat, papryki i białe wino. Po paru minutach dodać musztardę i bulion i zagotować.

Zmniejszyć ogień, przykryć i dusić do miękkości mięsa (ok. 2 – 3 godzin).

Pieczarki pokroić w półplasterki, przesmażyć na oleju, dodać do mięsa.

Ogórki zetrzeć na grubej tarce i dodać do rondla.

Śmietanę zahartować bulionem, dodać do mięsa, wymieszać, doprawić solą i pieprzem, jeszcze ok. 20 minut razem poddusić.

Potrawę można przygotować wcześniej i później odgrzewać; bardzo dobrze jej też zrobi zamrożenie.

Wraz z życzeniami nowy mazurek

Niech te święta przyniosą wszystkim umocnienie i radość!

A oto nowy mazurek – świętej Katarzyny – który właśnie wypróbowałam.

Lubię szukać na święta czegoś nowego, oprócz stałego kanonu potraw pojawiających na rodzinnym stole. Ten mazurek, który znalazłam w książce z klasztornymi przepisami, kusił mnie od dawna.

Nie zawiodłam się; jest bardzo w moim stylu, choć nieco inny od typowo polskich mazurków. Jest robiony na bazie bezy, którą raczej się suszy niż piecze. Przypomina włoskie cantucci, tyle, że nie jest twardy, lecz tylko chrupiący.

Zapraszam:

18 dag cukru

3 białka

12 dag migdałów (bez skórki)

12 dag daktyli

pół cytryny

tabliczka gorzkiej czekolady (100g)

1 wafel tortowy (opłatek)

Białka ubić na sztywną pianę, dodawać cukier dalej ubijając.

Dodawać kolejno startą na tarce czekoladę, skórkę otartą z cytryny, wyciśnięty sok z cytryny, pokrojone w paseczki daktyle i posiekane cienko w piórka migdały.

Rozłożyć masę na waflu.

Włożyć do piekarnika nagrzanego do 130 st. C i piec ok. 1,5 do 2 godzin.

Do ozdoby: tabliczka czekolady, orzechy, suszone morele

Po wystudzeniu ozdobić mazurek roztopioną czekoladą i bakaliami.

Wielkanoc w kuchni

Trochę łyso jest, kiedy przygotowuje się święta wielkanocne, będąc na diecie (po ataku woreczka). Dieta wprawdzie już prawie, prawie zarzucona, ale uważać trzeba i ta obawa, by złe nie wróciło…

Parę migawek ze świątecznych słodkości i dekoracji domu

Mazurki i baby

mazurki_i_babki

Przepisy na moje mazurki (bardzo szybkie do zrobienia i na pewno się udadzą) tutaj: mazurek orzechowo-piankowy  

mazurek różany

A babeczki zrobiłam z nowego przepisu

babka_reformacka

Jest to babka reformacka, z klasztornego przepisu; ucierana, solidna, może trochę za słodka, ale do mocnej ciemnej herbaty – idealna!

 

szklanka mleka

2 łyżeczki kakao

2 jajka

25 dag cukru

25 dag mąki

1 dag tartej bułki

łyżeczka proszku do pieczenia

 

W przepisie oryginalnym tak to szło:

Kakao z mlekiem zagotuj, wystudź.

Jaj z cukrem ostrożnie utrzyj; dalej je z ostudzonym mlekiem kakaowem rozmieszaj, mąki i tartej bułki dodaj, łyżką dokumentnie wybij (ja po prostu dalej to miksowałam), na koniec do tego ciasta proszku przesiej, wymieszaj, do wysmarowanej formy włóż, godzine wolno piecz.

(Ponieważ zrobiłam kilka mniejszych babeczek, więc piekłam krócej, ok. pół godziny, w temp. 180 st. C).

sodka_rodzinka

kura_i_pisanka

motyle_i_jajeczka

koszyk_na_stole

kuchenne_okno

Świąteczne domowe wędliny

W tym roku na moim świątecznym stole wędliny były tylko domowe, no, oprócz kiełbasy:)

Udały się świetnie, zapraszam !

b_swiateczne_wdliny

Szynka marynowana

2 kg mięsa wieprzowego od szynki

składniki marynaty:
pół szklanki wody
1 łyżeczka soli zwykłej
szczypta cukru
¼ łyżeczki grubo zmielonego czarnego pieprzu
¼ łyżeczki majeranku
¼ łyżeczki cuminu
kilka rozgniecionych ziarenek jałowca
2-3 ziarenka ziela angielskiego
2 listki laurowe
1 łyżeczka sosu sojowego
4 ząbki czosnku
Przygotować marynatę: zagotować razem wszystkie składniki marynaty (oprócz czosnku) i ostudzić ją. Zalać nią mięso w salaterce, przykryć folią i włożyć do lodówki na całą noc. Zalewy nie powinno być zbyt dużo i najlepiej żeby mięsu było ciasno w naczyniu.

Po wyjęciu z zalewy, osuszyć mięso, zasznurować go mocną nitką (żeby zachowało ładny kształt) i włożyć do wrzącej osolonej lekko wody (tak żeby tylko wyczuwało się smak soli) i gotować do miękkości na malutkim ogniu, tak żeby woda ledwo mrugała, ok 2 godziny. Odstawiam z ognia i zostawiam w wodzie aż do wystygnięcia. Potem włożyć mięso do brytfanki, natrzeć musztardą, oprószyć pieprzem i papryką, skropić olejem i włożyć do piekarnika na ok. 30 minut, aby szynka zyskała przyrumienioną skórkę.

Schab pieczony w maśle

duży kawałek schabu (1,5-2 kg)

główka czosnku

kostka masła

2 łyżki oliwy

sól, pieprz

 

Mięso oczyścić z błon i tłuszczu. Nacinając czubkiem noża naszpikować mięso z obu stron ząbkami czosnku pokrojonymi w szpiczaste słupki.

Natrzeć  mięso solą i pieprzem.
Następnie przesmażyć mięso ze wszystkich stron na oliwie  (na dużej patelni lub w gęsiarce).
Rozgrzać piekarnik do 200 st. C.
Mięso przełożyć do brytfanny, tak dopasowanej, aby schab wypełniał ją prawie w całości.
Zalać kostką roztopionego, gorącego masła. Mięso przykryć (pokrywka lub np. folią) i wstawić do piekarnika. Piec ok. 2-3 godzin.
Po 20 minutach pieczenia należy wlać ok. pół szklanki gorącej wody i piec dalej pod przykryciem do miękkości.

 

Świąteczny pasztet domowy

½ kg wieprzowiny
½ kg wołowiny
½ kg cielęciny
½ kg wątróbki drobiowej
½ kg podgardla (lub tłustego boczku gdyby akurat nie było podgardla)
1 duża cebula
2-3 łyżki tłuszczu (margaryna lub smalec)
ziele angielskie (kilka ziarenek)
liść laurowy (2-3 szt)
sól, pieprz
2 bułki wodne (czyli pszenne bez żadnych dodatków)
bułka tarta do posypania
4 jajka

Wszystkie rodzaje mięsa (oprócz wątróbki) i cebulę pokroić na dość małe kawałki, wrzucić do rondla na rozgrzany tłuszcz, na samo dno dać podgardle, osolić, dusić na tłuszczu na malutkim ogniu do miękkości. W zasadzie nie trzeba podlewać wodą, gdyż podgardle jest tłuste i ładnie się topi. Gdy mięso będzie miękkie (tj. po ok. 1 godzinie), dodać wątróbkę, poddusić jeszcze 10-15 min. Odstawić do ostudzenia.
Wyjąć z rondla wszystkie składniki, w sosie z duszenia namoczyć 2 bułki.
Wszystko łącznie z namoczoną bułką przekręcić przez maszynkę 2-3 razy.
Dodać 4 całe jajka, pieprz, wymieszać dokładnie.
Rozłożyć masę do blaszek, wyłożonych papierem pergaminowym, posypać na wierzchu bułką tartą, ponakłuwać w kilku miejscach patyczkiem.
Piec w nagrzanym do 200 st.C piekarniku ok. 40 min.

 

Świąteczne słodkości

Nie zapomniałam o świętach, ani o ciepłych życzeniach dla wszystkich, którzy tu zaglądają.

Naprawdę.

Tyle, że realne życie odsunęło na bok wirtualny świat i wizyty w nim.

Mój świąteczny stół ozdobiły koszyczki dla każdego biesiadnika.

st_wielkanocny_2017

Mazurki na moim stole:

Mazurek różany (duży i mini mazurki)

mazurek_rany_2017

mini mazurki

3 jajka

1 szklanka cukru

2 łyżki konfitury z płatków róży

10 dag mielonych migdałów

8 dag tartej bułki

na lukier:

białko 1 szklanki cukru pudru (lub trochę więcej) tak aby lukier był dość gęsty

do ozdoby: morele, migdały, płatki migdałowe, skórka pomarańczowa kandyzowana

 Całe jajka utrzeć z cukrem i konfiturą z róży.

Dodać mielone migdały i tartą bułkę, wymieszać.

Nagrzać piekarnik do 180 st. C.

Wyłożyć blaszkę papierem pergaminowym, rozłożyć równo ciasto, włożyć do nagrzanego piekarnika, piec ok. 20 minut, sprawdzić patyczkiem czy jest upieczone (wbity patyczek powinien być suchy). Trzeba tutaj uważać, żeby nie przesuszyć zbytnio ciasta.

Przestudzić upieczone ciasto. Delikatnie zdjąć pergamin, przełożyć ciasto na deseczkę czy paterę, na której będzie podawane.

Przygotować lukier: rozetrzeć w makutrze białko z cukrem pudrem na gładką, płynną masę. Nałożyć lukier na mazurek. Ozdobić mazurek bakaliami.

Mazurek orzechowo-piankowy

mazurek orzechowo-piankowy

3 jajka

25 dag cukru pudru + jeszcze 2 łyżki

12 dag masła

12 dag mąki

25 dag zmielonych orzechów włoskich + kilka orzechów do dekoracji

2 łyżki rumu

1 wafel (opłatek)

suszone morele i rodzynki do dekoracji

Utrzeć na puch żółtka z 25 dag cukru pudru, dodawać porcjami miękkie masło, następnie mąkę, rum i orzechy.

Przyciąć wafel do wielkości blachy, na której będziemy piec mazurek.

Blachę lekko wysmarować masłem, wyłożyć pergaminem, na pergaminie położyć wafel, rozłożyć na nim ciasto.

Białka ubić na sztywną pianę, dodać 2 łyżki cukru pudru.

Pokryć pianą ciasto.

Piec ok. 30-35 minut w temperaturze 180 st. C.

Po upieczeniu, dopóki piana jest jeszcze ciepła i plastyczna, udekorować mazurek orzechami, morelami i rodzynkami.